De Farang Kronieken

The Chinese Way (deel 12): Festival Food

Posted by admin in The Chinese Way on February 20, 2012

Jullie begonnen je misschien inmiddels af te vragen waarom ik het nooit meer over eten heb de laatste tijd. Ik zal jullie maar snel geruststellen, er is nog voldoende te vertellen over eten in China. Vooral als je let op wat er zoal weggewerkt wordt tijdens de festivals. China kent nogal wat festivals en ze gaan allemaal gepaard met het bijbehorend eten. Soms zijn het lekkernijen die je niet of nauwlijks tijdens de rest van het jaar ziet. Soms zijn het zaken die veel gegeten worden maar extra aandacht krijgen op die dag. Laten we de belangrijkste festivals de revue eens laten passeren en kijken wat er op die dagen op tafel verschijnt.

Spring Festival – Jiaozi: Spring Festival is het Chinees Nieuwjaar en duurt maar liefst twee weken. De meeste mensen zijn minstens een week vrij en sommige overheidsambtenaren zelfs twee weken. Sommige universiteiten sluiten hun deuren zelfs voor een hele maand. Spring Festival is de tijd om door te brengen met je familie. Gezien het feit dat in de afgelopen decennia een groot deel van de bevolking van China is gemigreerd naar de steden betekent dit dat er een enorme uittocht plaatsvindt tijdens Spring Festival. De helft van het land lijkt onderweg te zijn naar ergens anders. Steden raken uitgestorven en vooral restaurantjes die door migranten gerund worden sluiten hun deuren. Ik was zelf tijdens Spring Festival niet in Xi’an (Cam en ik waren ontsnapt naar Laos) maar ik kan me wel een voorstelling maken hoe het er aan toe is gegaan. Dagenlang vuurwerk, festiviteiten en typisch Chinese versieringen. Ik zag voor ons vertrek al hoe overal in de buurt tenten werden opgezet waar enorme vuurwerkpakketten werden verkocht.

Tijdens oudjaarsavond verschijnt er vis op tafel en komt in bepaalde delen van het land de familie bij elkaar om jiaozi te eten; gekookte dumplings gevuld met gehakt en/of groenten. De ouderen geven de jongeren hongbao, versierde rode enveloppen met geld erin. De jiaozi zijn een symbool voor rijkdom en kunnen op twee manieren gegeten worden: in een grote kom soep of droog met een soja-azijn dipsaus.

Lantern Festival – Yuanxiao: De 15e dag na nieuwjaar wordt Spring Festival afgesloten met Lantern Festival. Overal verschijnen rode lampionnen en andere kleurrijke versieringen. Het is tevens een goed excuus om nog een keer een hoop vuurwerk de lucht in te jagen. Jess was net terug van haar reis en ik zag haar tijdens Lantern Festival voor het eerst sinds drie weken. We besloten de stad in te gaan en de tentoonstelling op de City Wall te gaan bekijken; een bonte vertoning van enorme taferelen gemaakt van glasplaten. Ondanks de drukte, de ijzige kou en de soms wat kitscherige vertoningen was het een bijzondere avond. Ook het uitzicht vanaf de muur over de stad waar aan alle kanten prachtige vuurpijlen in de lucht uiteenspatten was erg bijzonder.

Tijdens Lantern Festival eet men yaunxiao (ook wel tangyuan genoemd). Het zijn balletjes gemaakt van plakrijst die gevuld zijn met zoetigheid en gemalen pinda’s, sesamzaad en/of pasta van rode bonen. De ronde vorm van de balletjes, die gekookt worden voor men ze eet, staat symbool voor het samenhang van de familie. Een of twee dagen na Lantern Festival had Jess een zak yuanxiao gescoord om me te laten proeven. Mijn persoonlijke mening: ze zijn erg lekker met de zoete vulling, maar het kauwgumachtige omhulsel van plakrijst is wat moeilijk weg te krijgen.

Dragon Boat Festival – Zongzi: In juni wordt Dragon Boat Festival gevierd met roeiwedstrijden in boten in de vorm van … je raadt het al. Er zijn verschillende theorieën over de oorsprong van dit festival. De meest populaire spreekt over de herdenking van dichter Qu Yuan, die zelfmoord pleegde door zichzelf in de rivier te werpen na de verovering van zijn stad door keizer Qin (je weet wel, die van het Terracotta leger). Volgens de legende wierpen zijn lokale bewonderaars rijstcake gehuld in bamboebladeren in de rivier om de dichter in het hiernamaals van eten te voorzien. Pogingen om zijn lichaam te bergen of de vissen te verjagen zou de oorsprong van de drakenboot roeiwedstrijd zijn.

Zongzi zijn de genoemde rijstcakejes. Een klomp plakrijs wordt gevuld met verschillende ingrediënten, van bonen tot vlees en eieren tot noten. De plakrijst wordt in een viervlak gekneed en omsloten met bamboebladeren. Een gekleurd touwtje dat het blad op z’n plaats houdt geeft aan welke vulling de zongzi heeft. Zongzi worden gekookt of gestoomd. Ze zijn best weg te werken, maar ik ben eerlijk gezegd niet rouwig dat er maar één Dragon Boat Festival per jaar is.

Mid Autumn Festival – Mooncakes: Na Spring Festival is dit het langste en meest belangrijke festival in China. Ook bij dit festival, dat normaal in september/oktober plaatsvindt, bezoeken veel Chinezen hun familie tijdens de week vrij. De maan speelt een belangrijke rol tijdens dit festival. Niet alleen zijn er verschillende varianten van een mythe over de maangodin Chang’e, ook wordt tijdens dit festival een enorme hoeveelheid Mooncakes weggewerkt. Vandaar dat het festival ook wel Moon(cake) Festival wordt genoemd.

Hoewel Mooncakes overal te koop zijn zie je de reizigers op weg naar hun familie rondzeulen met enorme dozen met dit spul. Ook zakenlui brengen mooncakes als geschenk naar hun belangrijkste relaties. Afgelopen jaar slipte heel Xi’an dicht tijdens de vrijdag voor Mid-Autumn Festival omdat iedereen mooncakes aan het bezorgen was. Als je ze uitpakt zien ze er heerlijk uit. Goudgeel glimmend en prachtig versierd met allerlei patronen (vaak de Chinese tekens voor lang leven of harmonie). Ze zijn zo’n 10 centimeter in doorsnee en 5 centimeter dik. Tenzij je Chinees kan lezen kan de eerste hap van een Mooncake nogal een verrassing zijn. De vullingen lopen namelijk uiteen van aarbeiëngelei tot gezoute eieren of volledige eierdooiers (symbool van de volle maan). Ongeacht de vulling liggen mooncakes behoorlijk zwaar op de maag. Meer dan één of twee krijg je dan ook niet snel weg. Zelf vond ik het verradelijke aan mooncakes dat ze er droog en knapperig uitzien, als een koekje. Maar ze zijn zacht en soms nogal zompig. Eerlijk gezegd vind ik ze het prijskaartje dat deze zogenoemde delicatesse meekrijgt niet echt waard. Een beetje ‘fatsoenlijke’ mooncake kost al snel een paar euro per stuk. Stel je voor dat je een dagloon moet spenderen aan 3 of 4 mooncakes …

Dongzhi Festival of Winter Solstice Festival – Jiaozi: Hoewel het niet gepaard gaat met een vrije dag is de winterzonnewende een van de meest belangrijke festivals in China. Op deze dag rond de 22e december is het zonlicht het zwakste en daglicht het kortste. Tijdens dit festival wordt gevierd dat de dagen erna langer zullen worden en meer positieve energie zullen geven. Verwarrend genoeg is ook dit festival een moment waarop families bijeen komen om yaunxiao of jiaozi te eten, afhankelijk van de regio waarin men woont.

Er zijn natuurlijk nog volop andere regionale festivals die ongetwijfeld hun eigen traditionele eetgewoonten hebben, maar dit zijn de belangrijkste vijf nationale festivals. Met uitzondering van jiaozi, die ik graag een paar keer per maand eet, ben ik zelf geen enorme liefhebber van de overige traditionele gerechten. Maar ik moet toegeven dat ze de feestelijkheden wel een bijzonder tintje geven, vooral als je opeens uit het niets deze bijzondere gerechten ziet verschijnen in winkels en straatstalletjes. En zeg nou zelf … wat zou oud en nieuw zijn zonder oliebollen en Sinterklaas zonder pepernoten ?

1 Comment

De Beslissing

Posted by admin in Werk on February 11, 2012

In december schreef ik twee blogs met een opsomming van de redenen waarom ik in Xi’an zou willen blijven of zou willen vertrekken. De afweging was een hele moeilijke. Samengevat wilde ik dolgraag blijven. M’n leven is in alle aspecten zo veel interessanter dan thuis. Een druk sociaal leven, het leren leven in een nieuwe cultuur, het leren van een nieuwe taal en de mogelijkheid om de vele bijzondere plekken in dit land te zien. Het alternatief, terugkeren naar m’n oude leventje met een marketingbaan in het volgende op winst gefixeerde bedrijf sprak me helemaal niet aan. En ik had geen idee wat ik anders zou moeten doen. M’n leven is op een keerpunt maar ik weet niet in welke richting ik ga.

Tegelijkertijd had de baan bij SNWDF me absoluut niet gebracht wat ik ervan verwacht had. Een groot deel van de tijd had ik geen werk en moest ik zelf m’n tijd vullen. Ook had ik het gevoel dat er weinig met mijn suggesties gedaan werd en ik zelden in een vroeg stadium betrokken werd bij de projecten. Ik voelde me nutteloos in deze situatie en het frustreerde me enorm. Ik had niet het gevoel dat ik echt steun kreeg van VSO China. Ja, ze belden zo nu en dan met de General Secretary maar ik merkte weinig verbetering. Ik was kritisch over de voortgang van de organisatie ten opzichte van de doelstellingen die VSO had gesteld. Maar aan mijn kritiek werd door VSO China weinig gehoor gegeven. Toen SNWDF bijna de beslissing nam om een maand lang werk aan een nieuwe website overboord te gooien was m’n frustratie op een toppunt beland.

M’n gesprekken met Vanessa, die zich ook genegeerd voelde door de organisatie, maakten me niet veel vrolijker. Na een paar biertjes was ik het op een dag in december zo ontzettend beu dat ik VSO China een e-mail schreef waarin ik hen mededeelde dat ik niet langer in deze situatie wilde werken. Ik drukte op ‘versturen’ en dook ‘opgelucht’ m’n bed in. De volgende morgen werd ik wakker en begon al direct te twijfelen aan mijn beslissing. Ik wilde hier helemaal niet weg. Ik startte mijn PC op en merkte dat Internet niet werkte. M’n tegoed was verbruikt. De e-mail van de vorige avond was niet verstuurd. Ik geloof niet in toeval. Dingen gebeuren om een reden. Misschien was dit een teken dat ik te vroeg opgaf?

Ik sprak met Mark in Chengdu en hij gaf me een aantal goede suggesties. Ik maakte allereerst een evaluatie van de voortgang van het Local Volunteer Center met Vanessa en een overzicht van zaken die naar onze mening moesten verbeteren. We presenteerden die aan Huang Rong en Wang Bing. Hij werd positief ontvangen, hoewel het altijd de vraag blijft of men het echt met je eens is. De eerste week van januari kwam VSO China langs voor de evaluatie van de partnership en placements. Ik had in mijn evaluatie geen gras laten groeien over m’n frustratie en op advies van VSO het hele document laten vertalen in Chinees en gedeeld met het team. De dag van de evaluatie was ik ziek, maar ik sleepte me toch naar kantoor. Ik zag halfmisselijk aan hoe er gegoocheld werd met cijfers over de voortgang, maar zelf toen ik VSO China daarvan op de hoogte stelde leek men het allemaal wel prima te vinden. Positief was echter dat SNWDF toegaf dat ze onvoldoende gebruik hadden gemaakt van de kennis en kunde van mij en Vanessa en dat we meer moesten samenwerken. En ik geloofde echt dat ze dit oprecht meenden.

Maar het gevaar om een tweede jaar uit m’n neus te moeten eten stond me absoluut niet aan. Ik moest een soort ontsnappingsroute hebben. Op advies van Mark maakte ik een opsomming van alle manieren waarop ik in een tweede jaar naar mijn mening zou kunnen bijdragen aan SNWDF. Ik maakte een tweede document met voorwaarden voor een verlenging. De belangrijkste clausule die ik opnam was dat het toegestaan was om voor andere organisaties te werken op het moment dat SNWDF onvoldoende gebruik van me zou maken. Ik stuurde het naar VSO China maar Simon, de Interim General Manager, was alles behalve ontvankelijk. Hij wilde absoluut geen verlenging met voorwaarden. Dit was voor mij de druppel. Het gebrek aan actie op mijn constante feedback, de euforische manier waarop de evaluatie was behandeld, de bureaucratie en gebrek aan flexibiliteit bij VSO China … ik was het helemaal beu. Ik besloot dat ik het van nu af aan zonder hen zou doen. Op mijn eigen manier.

Ik liet het document vertalen in Chinees en besprak het met Huang Rong en Yang Dong. Ze begrepen eerst mijn frustratie niet tot ik een metafoor toepaste. “Stel je voor, de Foundation is een reiziger. Ik ben een taxichauffeur. Je stopt me in de straat, stapt in en ik vraag waar je heen wil. Vervolgens blijf je zwijgend op de achterbank zitten. Ik vraag het nog een paar keer maar geen reactie. Wat moet ik dan als chauffeur. Ik weet niet waar je heen wil en ik kan je niet zomaar naar een willekeurige plek rijden. Misschien zeg je niets omdat je niet weet hoe je er moet komen. Maar dat hoeft ook niet. Als chauffeur ken ik de beste route, zolang je me vertelt waar je heen wilt. Maar als je niets zegt kan ik niet gaan rijden. Geef me een bestemming.” Voor het eerst leken ze me echt te begrijpen. Ze gingen akkoord met mijn lijst van activiteiten en gaven me zelfs enkele prioriteiten voor de komende maand. En ze gingen ook akkoord met de voorwaarden. Ik was erin geslaagd mijn condities voor een verlenging te creëren zonder de hulp van VSO. Ik ging akkoord.

Een enorme last was van m’n schouders gevallen. Natuurlijk was het de vraag of er echt verbetering zou komen, maar ik had nu in ieder geval de mogelijkheid om andere organisaties te gaan helpen als die uitbleef. Ik had nooit weg willen gaan, maar nu voelde het ook goed. De avond na de evaluatie met VSO China was Sun Hui (Jessica) me op komen zoeken. Terwijl ik half ziek op bed lag vertelde ze me eerlijk dat ze heel graag wilde dat ik zou blijven. Ik had haar verteld dat ik niets liever wilde, maar een manier moest vinden om te ontsnappen aan de situatie van afgelopen jaar. De dag dat ik een akkoord kreeg van de Foundation ging ik bij haar langs om haar het goede nieuws te vertellen. Ze was zichtbaar dolblij en het resulteerde in een interessant gesprek. Maar daarover een andere keer meer …

Nieuwe start?

No Comments

Spring Festival Holiday – Deel 3: Xishuangbanna

Posted by admin in Reizen & Sightseeing on February 5, 2012

Nog een paar Beerlaotjes. Helaas was het moment aangebroken dat we Laos moesten verlaten. Maar natuurlijk niet voordat we bij Zuela nog even een American breakfast naar binnen hadden gewerkt. De busrit terug naar Jinghong, Xishuangbanna verliep vlotjes tot we na de lunch in Mengla in een file terechtkwamen. Gelukkig had de chauffeur het na een kwartier wel gezien en nam een afslag naar een parallelweg, waardoor we uiteindelijk niet al te veel vertraging hadden. In Jinghong aangekomen namen we een taxi naar het Inntel Hotel waar we nog twee nachten zouden blijven voor we terug zouden vliegen naar Xi’an. ‘a Avonds gingen we een hapje eten en Beerlao drinken in het Mekong Cafe en struinden daarna wat over de nachtmarkt langs de Mekong. Ik was inmiddels redelijk aan de diarree (hoe kon het ook anders), dus we maakten het niet te laat.

We hadden nog een dag om the chillen in Jinghong. Jinghong is een van de meest zuidelijke steden van China en is de hoofdstad van de Xishuangbanna regio in Yunnan. Het interessante aan Xishuangbanna is dat het grenst aan Myanmar, Laos en Thailand en dat de invloed uit die landen duidelijk merkbaar is. Het Therevada boeddhisme van Zuid-oost Azië is volop aanwezig in deze regio en ook de architectuur heeft meer weg van Thailand dan van China. De straten zijn gevuld met palmbomen en beelden van olifanten. Daarnaast is het weer er aangenaam in deze tijd van het jaar. Zon en een temperatuur van 25 tot 30 graden. Kortom, een extra dagje in korte broek en flip-flops voordat we onze winterkleren weer zouden moeten aantrekken.

In de omgeving van Jinghong is volop te doen. De Xishuangbanna omgeving heeft diverse kleine dorpjes met minderheden. Een derde van de bevolking behoort tot de Dai minderheid, maar er zijn nog een tiental kleinere groeperingen. Cam en ik waren van plan om fietsen of een scooter te huren en een tochtje langs een aantal van deze dorpjes te maken, zoals we ook in Luang Namtha hadden gedaan. De fietsverhuur waar we naar verwezen waren had echter slechts een paar mountain bikes in erbarmelijke staat. Het lukte ons na lang rondzwerven niet om een fatsoenlijk alternatief te vinden. Tijd voor Plan B.

Ten zuiden van Jinghong ligt de indrukwekkende Mengle Tempel, die vreemd genoeg niet in de Lonely Planet vermeld staat. We namen een taxi en lieten ons voor de ingang afzetten. De toegangsprijs was aan de heftige kant (120 kuai), maar ik moet zeggen dat dit een van de meest indrukwekkende Therevada tempels is die ik gezien heb. En dat zijn er nogal wat. Een deel van de tempel lijkt nog in aanbouw te zijn, te oordelen aan de plattegrond bij de ingang. Het geheel is tegen een heuvel gebouwd en bestaat uit verschillende niveaus. Er was voldoende te zien om een paar uur rond te hangen. Er was een indrukwekkende vihar met prachtige muurschilderingen die het leven van de Boeddha uitbeelden, maar ook een aantal bizarre, bijna psychedelische ontwerpen. Andere interessante zaken waren de enorme 45 meter hoge Boeddha en trap met 80 beelden van monniken op almoesronde, beelden van de Boeddha met verschillende moedra’s voor elke dag van de week, naga trappen, een baby Boeddha in een fontein en een tweede fontein met een beeld van de Earth Mother die haar haar uitwringt.

Uitzicht vanaf Mengle Tempel. Het uitzicht vanaf de top was indrukwekkend en op weg terug naar de voet van de heuvel bezochten we nog een voorstelling met dans en traditioneel watergooien. Allemaal erg vermakelijk, maar zoals overal in China had ik toch wel wat twijfels bij de dingen die ik om me heen zag. Tempels, vooral boeddhistische, worden overal verandert in een soort pretpark. Chinezen die zich verkleden en laten fotograferen met de vihar of het Boeddhabeeld op de achtergrond. Souvenirwinkeltjes in de gebedshallen. Ja, zelfs een restaurant waar bier wordt verkocht. Ergens klopt het allemaal niet zo …

Desalniettemin was het een interessante middag en we sloten onze reis af met eten en nog een paar glazen Beerlao in Jinghong. Na alle activiteiten op de fiets en in de jungles was het ook tijd voor een goeie massage. We vonden een school waar blinden worden getraind om massages te geven. De twee dames die ons een oiliemassage gaven en alle knopen met geweld uit de rugspieren drukten waren zelf zeker niet blind, maar ze kenden hun vak.
De volgende dag vlogen we via Kunming terug naar Xi’an. Een verschil van zo’n 20 graden. Winterjas weer aan en de kou in. Maar wel met een hoop fantastische herinneringen aan een leuke trip. Nog twee dagen vrij, waarop ik Laura hielp met een aantal Xi’an International Business Forum zaken en woensdag was het terug naar kantoor voor de wanorde van de dag.

Klik hier voor de foto’s van Jinghong, of bekijk de slideshow hieronder.